AHŞAP ÜZERİNE BETİMLEMELER: Kültürlerarası Etkileşim Aracı Olan Ahşabın "Değerli Bir Nesne" Olarak Kabul Edilip Özümsenmesi

AHŞAP ÜZERİNE BETİMLEMELER: Kültürlerarası Etkileşim Aracı Olan Ahşabın

Kültürlerarası etkileşim aracı olan ahşabın, değerli bir nesne olmasının önemli etkenlerinden biri, ahşabın doğal bir malzeme olmasıdır. Ağaçlardan elde edilen doğal bir malzeme olan ahşap, doğallığıyla birlikte organiktir ve çevre dostu bir malzemedir. Ahşap, tamamıyla doğal olması nedeniyle, ekolojik bir denge unsurudur, çevreye hiçbir şekilde zarar vermez. Bir misal vermek gerekirse; ahşap, toprakta çürüyen ve toprağın doğal yapısını bozmayan bir özelliktedir. Bu manada, atıkların çevre kirliliğine etkileri değerlendirmesi yapıldığında, doğada çözünebilen bir madde olarak, ahşap (diğer malzemelerden onu ayıran bu özelliğiyle) öne çıkmaktadır.

Doğallığı ve organik yapısı ile çevre dostu olması, son yıllarda ahşaba olan talebi arttıran en önemli unsurlardan biri olmuştur. Birçok insan, ahşap malzeme kullanılırsa ağaçların tükeneceğini düşünür ama gerçek aslında bunun tam tersidir. Çünkü ahşap malzeme elde etmek amacıyla belli bir yaşa gelmiş (biyolojik yaşam döngüsü içerisinde fotosentez çevrimine katılım performansı giderek azalmış haldeki) yaşlı ağaçların kesilmesi ve her kesilen ağaç için bunların yerine en az iki adet fidan dikilmesi suretiyle, ormanların gençleştirilmesi sağlanmış olur. Ormanların sürdürülebilirliği olgusuyla, itina ile gerçekleştirilen bu uygulama sebebiyle, bir ormanın mevcut yayılma alanı (içerisinde daha fazla ağacın dikilmesine istinaden) genişler, ağaçlar daha gür/sağlıklı büyür ve orman içerisindeki ağaç varlığı hiç yok olmaz, aksine sürekli çoğalır. Bu perspektifte, ağaçlardan elde edilen doğal bir malzeme olan ahşap, aynı zamanda yenilenebilir özelliktedir. Ahşabın, yenilenebilir bir malzeme olması, insanlar tarafından onun özellikle talep edilmesini sağlayan bir unsur olarak değerlendirilebilir.

Ahşap, doğal ve organik özelliğine istinaden, bünyesinde mikrobiyal anlamda zararlı maddeleri barındırmayan bir yapıya sahiptir ve bu vesileyle hijyenik bir malzemedir. Ahşabı (doğal ve organik olmasından ötürü) mutfak malzemelerinde kullanmak (örneğin; ekmek kesme tahtası, kürdan, tahta kaşık, oklava, merdane, tuzluk, baharatlık vb gibi) sağlık açısından doğru bir davranış olacaktır. Daha da açacak olursak, ekmek kesme tahtalarının ahşap yerine (kullanımı giderek azalmakla birlikte) mermer, sert plastik, cam ve benzeri malzemelerden de üretilmekte olduğunu biliyoruz. Zamanla bu kesme aparatlarının üzerinde aşınmalar olduğunu görüyoruz. O halde, 193 kesme aparatımız camsa, kesme işlemine bağlı olarak açığa çıkan cam tozunu farkında olmadan yediğimizi söyleyebiliriz. Oysa, bu kesme aparatının ahşap olması halinde, kesme işlemi dolayısıyla bir şekilde bünyemize alacağımız ahşap tozunun insana bir zararı olmayacaktır. Çünkü doğal ve organik bir malzeme olan ahşap; sağlıklıdır, bünyesinde bakteri barındırmaz.

Ahşabın tamamen doğal bir malzeme olması, yapısında sağlığa zararlı maddelerin bulunmaması, ahşabın (mutfakta özellikle kullanılan araçgereç ve eşya bağlamında) daha çok tercih edilmesine neden olmuştur. Yerine kullanılabilecek başka malzemeler olsa da hiç biri ahşap gibi olamaz. Onun yerini tutamaz.

Ahşabı (organik yaşam tarzının öne çıkardığı doğal bir malzeme olarak) günlük hayatın içerisinde kullanıyor olma miktarı, bir gelişmişlik göstergesi olarak kabul edilmektedir. Bu çerçevede, bir ülkede ahşaba verilen önem ne kadar fazlaysa, o oranda ağaç (ve orman) görmek mümkündür. Ahşabın değerini bilirsek, önemini kavrarsak ve onu mümkün mertebe hayatımızın her alanına koyarsak, değeri kat be kat artacaktır. Günümüzde, ahşabın değerli bir nesne olarak algılanması artmıştır ve böylece ahşap vazgeçilmez bir tutku haline gelmiştir. İnsanlar, gittikçe organik yaşam tarzını benimsedikleri için, doğal ve organik bir malzeme olan ahşabı kullanarak, evlerinin içinde doğal bir görünüm (ve doğallık örüntüsüyle pekişmiş doğal bir ortam) elde etmeye yönelik bir çaba içerisindedirler. Hiçbir malzeme, insanoğlunun benliğinde bu kadar büyük bir etkiye sahip olmamıştır. Bu yönü nazarı dikkate alındığında, ahşabın insanoğlu ve doğa için neden değerli bir nesne olduğunu anlayabiliriz. Hem doğallığıyla bünyesinde taşıdığı hem de organik yapısıyla çevresine yaydığı (hayata sıkıca tutunmaya dair) enerjisi sayesinde, insanoğlunun hayatında gün geçtikçe değer kazanan ahşap, doğanın bir parçası olduğu için değer görmekte ve insanların yaşamına sağladığı katkılar dolayısıyla, insanlar tarafından gördüğü değere değer katmaktadır.

Sağlıklı ve dayanıklı bir doğal malzeme olan ahşap, canlı bir organizma olan ağaçtan elde edildiği için, bünyesinde yaşamın bizzat kendisini barındırır. Onun içinde doğa vardır. Ahşap estetik yapısıyla, görsel güzelliğiyle, kullanım alanlarının genişliği ve kullanımının kolay olmasıyla, organik yapısıyla (geçmişte olduğu gibi) günümüz toplumları için de vazgeçilmez bir tutku olmuştur. Ahşap (ağaç malzeme), insan yaşamında yeri bambaşka bir konuma sahip olan, vazgeçilmez bir tutku halinde kullanılan temel bir malzemedir. İnsanlık tarihinde önemli bir yer tutan, adı söylenirken 194 bile insana değişik hazlar veren ahşap, tüm bu sebeplerden dolayı vazgeçilmez bir tutkudur. Ahşap, doğal bir malzemedir ve mevcut görünümü itibariyle insanda ilk bakışta sıcak bir duygu ile dostça bir görsel duruş uyandırır, kişilikli bir öge olarak göze hoş gelir ve insana mutluluk verir. Ahşabın kolay işlenebilirliği, dayanıklılığı, görsel albeni performansının yüksek oluşu, onun her zaman yaygın şekilde kullanılmasını sağlamıştır.

Ahşabın sahip olduğu özelliklere sahip başka bir malzeme daha yoktur. Ahşabın ikamesi olamaz, (kerameti kendinden menkul taklitlere bakılacak olursa) başkasının onun yerini alması imkan dahilinde değildir. Yüksek düzeyde görsel albeni performansına sahip doğal ve organik bir malzeme olarak kolaylıkla şekil alabilen bir özellik taşıdığı için, geçmişten günümüze yaygın şekilde kullanılagelen ahşap ilelebet değerini koruyacaktır, tıpkı aileye ve sevgiliye duyulan sevgi ve bağlılık gibi… Ahşap kendine özgü özellikleriyle vazgeçilemez bir tutkudur, aşktır, sevgidir.

İlker USTA  - Hacettepe Üniversitesi, Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği, Beytepe, Ankara, Türkiye

* Orijinal aslından alıntı yapılmıştır. Makalenin tamamı için;

http://sutod.selcuk.edu.tr/sutod/article/viewFile/227/177


Yukarı